137 total views,  1 views today

Demokrasi ne demek?

Kayıhan Pala

Demokratikleşme paketinin açıklandığı bir toplantıda gazetecilerden soru alınmayacağının açıklanmasından tutun, milletvekilleri tarafından verilen soru önergelerinin, yasal zorunluluk olduğu halde, ilgili bakanlıklar tarafından yanıtlanmamasına kadar pek çok uygulamada ve yaklaşımda ters giden bir şeyler var. Bu nedenle de “Demokrasi” son günlerde üzerinde çok konuşulan kavramlardan bir tanesi.

Demokrasi ilk olarak bir yönetim biçimidir. Toplumsal yaşama ilişkin kararlara, her hangi bir kısıtlamaya bağlı olmaksızın her yurttaşın eşit biçimde katılımının sağlanması anlamını taşır. Burada söz konusu olan katılım temel olarak iki biçimde gerçekleşir.

İlkinde yurttaş yerelde ve merkezi olarak yöneticileri seçer ve seçilen yöneticiler yurttaşlar adına karar verir. Bu yöntemde temel belirleyici, her yurttaşın hem seçme hem de seçilme açısından hiçbir ayırımcı uygulama ile karşılaşmaksızın eşit haklara sahip olmasıdır. Herkes farklı, ancak herkes eşittir demokrasilerde.

İkinci olarak, yurttaş karar verme sürecine doğrudan katılır ve kararı belirler. Bu uygulamanın sık görülen örneklerinden birisi referandumlardır. Burada önemli olan kavram ise hangi durumlarda referanduma gidilmesi gerektiği konusundaki uzlaşıdır.

Demokrasinin yönetim biçimi olarak en önemli özelliği “salt çoğunluk” ilkesinin sınırlarıdır. Her iki karar verme yönteminde de toplumsal yaşama ilişkin düzenlemeler gerçekleştirilirken salt çoğunluk kararı ile insan hakları ortadan kaldırılamaz.

Demokrasinin insan hakları ve eşitlik kavramlarını temel değerler olarak benimsemiş olması; karar verme süreçlerinde bir biçimde oy kullanılmasına karşın bu temel kavramlara uzak duran yönetim biçimlerini kendisinden belirgin bir biçimde ayırır. Bu nedenle ve bir ad karmaşasına yol açmamak için, demokrasi artık günümüzde “Gelişmiş” ya da “İleri” sıfatıyla betimlenmeye başlanmıştır.

Demokrasi ile ileri demokrasiyi bir birinden ayırmak artık bir zorunluluk haline gelmiştir. Nüfusun yarısının kadın olduğu ancak seçilen yöneticilerin yüzde beşin altında kaldığı bir ülkede (ileri) demokrasiden ne kadar söz edilebilir?

admin

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir